Hizmetler
Kıbrıs'ta Spor Fizyoterapisti ve Sporcu Rehabilitasyonu
DTB Physio, bir futbol kulübünün içinde çalışır. Fzt. Harun Yıldırım; Doğan Türk Birliği A takımı, kadın takımı ve altyapı sporcularının rehabilitasyon sürecini yürütür. Ortopedi ve travmatoloji uzmanı Op. Dr. Hasan Gümüşdağ 1997'den bu yana kulüp doktorudur ve KKTC futbol A milli takımının doktorluğunu yapmaktadır. Yani sakatlık, burada teorik bir konu değil, haftalık bir iştir.
Bu deneyim yalnızca profesyonel sporculara açık değildir. Halı sahada oynayan, koşuya yeni başlayan ya da salonda çalışan herkes aynı yaklaşımla değerlendirilir.
Spor sakatlığında ilk adım: doğru değerlendirme
Bir sakatlıkta en pahalı hata, erken dönüştür. İkinci en pahalı hata ise gereğinden uzun süre beklemektir. İkisinden de kaçınmanın yolu ölçmektir. İlk değerlendirmede şunlara bakılır:
- Yaralanma mekanizması ve ilk saatlerde olanlar
- Şişlik, hassasiyet ve eklem stabilitesi
- Hareket açıklığı ve iki taraf arasındaki fark
- Kuvvet ölçümleri ve kas dengesizlikleri
- Sıçrama, koşu, yön değiştirme gibi işlevsel testler
Gerektiğinde hekim değerlendirmesi ve görüntüleme sürecin parçası olur.
Ölçüte dayalı spora dönüş
Spora dönüş kararını takvime değil, ölçüte bağlıyoruz. Bern spora dönüş uzlaşı bildirisi (BJSM, 2016), dönüş kararının tek bir teste değil; iyileşme durumu, risk toleransı ve sporcunun bağlamı gibi çok sayıda unsura dayanan basamaklı bir süreç olduğunu tanımlar. Ön çapraz bağ yaralanmalarında ise Grindem ve arkadaşlarının çalışması, kuvvet ve işlev ölçütleri karşılanmadan yapılan erken dönüşlerin yeniden yaralanma oranıyla ilişkili olduğunu göstermiştir.
Pratikte bu şu anlama gelir: sizden "kaç haftada dönerim" sorusuna kesin bir tarih vermeyiz. Bunun yerine hangi ölçütleri karşılamanız gerektiğini baştan söyler ve o ölçütleri düzenli olarak yeniden ölçeriz.
Sık çalıştığımız yaralanmalar
- Arka adale (hamstring) zorlanmaları ve tekrarını azaltmaya yönelik kuvvet çalışması
- Ayak bileği burkulmaları ve denge-propriyosepsiyon programı
- Diz yaralanmaları, menisküs ve ön çapraz bağ sonrası rehabilitasyon
- Kasık ağrısı ve kalça çevresi şikâyetleri
- Aşil tendon sorunları ve kademeli yükleme programları
- Omuz sıkışması ve atıcı omzu şikâyetleri
Bu alanların her birinde kanıta dayalı çerçeveler kullanıyoruz. Örneğin arka adale sakatlıklarında Nordic hamstring egzersizi üzerine yapılan meta-analiz, düzenli uygulandığında yaralanma oranlarında azalma bildirmektedir. Aşil tendinopatisinde ağır eksantrik yükleme protokolleri uzun süredir çalışılmaktadır.
Cihazlar programın yardımcısıdır
Merkezde BTL High Intensity Laser, Tecar Terapi, Super Inductive System, CPM, kombine terapi ve kompresyon terapi bulunur. Sporcu rehabilitasyonunda bu uygulamalar, değerlendirme sonrasında ve uygun olduğunda planın bir parçası olarak kullanılır. Ancak sahaya dönüşü sağlayan şey cihaz değil, kademeli yükleme ve doğru zamanlamadır.
Antrenmanla iç içe bir tesis
Merkez spor tesislerinin içinde olduğu için rehabilitasyonun son basamakları saha koşullarında ilerletilebilir: koşu mekaniği, yön değiştirme, hızlanma ve yavaşlama. Bu, klinik ortamda tamamlanan bir programın en sık atlanan aşamasıdır. Merkezin genel işleyişi için fizik tedavi merkezi sayfasına bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Spor fizyoterapisti Kıbrıs'ta hangi sporculara bakıyor?
Profesyonel, amatör ve rekreasyonel olarak spor yapan herkes değerlendirilebilir.
Spor sakatlığı fizyoterapi ile ne kadar sürede düzelir?
Süre yaralanmanın türüne ve kişiye göre değişir. Kesin bir tarih vermek doğru olmaz; ilerleme ölçütlerle takip edilir.
Futbolcu fizyoterapi sürecinde sahaya ne zaman dönerim?
Kuvvet, hareket ve işlevsel test ölçütlerini karşıladığınızda. Bern uzlaşı bildirisi de dönüşü basamaklı ve ölçüte dayalı bir karar olarak tanımlar.
Sporcu rehabilitasyonu ameliyat sonrası da yapılıyor mu?
Evet. Cerrahınızın belirlediği çerçeveye uygun, kademeli bir program planlanır.
Sakatlanmadan önce koruyucu program alabilir miyim?
Alabilirsiniz. Kuvvet ve denge temelli programlar bu amaçla planlanabilir.
Bilimsel kaynaklar
İlgili sayfalar
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır ve tıbbi tanı yerine geçmez.